دوازده نام، اما یک پرسش: مسئول بعدی چگونه ساخته میشود؟ معرفی مجموعه سهجلدی «انتخاب مسئول اول سازمان» و تحلیل «از مسئولیت تا رهایی از کرسی» نویسنده: شهرام بهزادی
محمد حنیفنژاد، مسعود رجوی، مریم رجوی، فهیمه اروانی، شهرزاد صدر، مهوش سپهری، بهشته شادرو، مژگان پارسایی، صدیقه حسینی، زهره اخیانی، زهرا مریخی و مهناز میمنت.
میتوان این نامها را پشت سر یکدیگر قرار داد و یک خط زمانی ساخت. اما پرسش این نوشته چیز دیگری است:
چه چیزی مسئولیت را از یک فرد به فرد بعدی منتقل میکند؟
برای رسیدن به پاسخ، شهرام بهزادی ابتدا موضوع را در مجموعه سهجلدی «انتخاب مسئول اول سازمان؛ از چرا مریم؟ تا چرا مهناز؟» در گستره تاریخی آن دنبال کرده است.
جلد نخست، «از محمد حنیفنژاد تا مریم رجوی»، از بنیانگذاری و اصل مسئولیت آغاز میکند و مسیر را تا انقلاب درونی و «چرا مریم؟» پیش میبرد. این جلد در واقع زمینه تاریخی و تشکیلاتی پیدایش مسئول اولی زنان را جستوجو میکند.
جلد دوم، «از فهیمه اروانی تا زهره اخیانی»، وارد مرحله تکرار و استمرار میشود. دیگر با یک انتخاب منفرد روبهرو نیستیم؛ زنان مختلف در دورههای متفاوت مسئولیت را تحویل میگیرند و واگذار میکنند، در حالی که محیط پیرامونی نیز از اشرف و جنگ و بحرانهای عراق تا لیبرتی و هجرت تغییر میکند.
جلد سوم، «از زهرا مریخی تا مهناز میمنت»، این مسیر را در دوره پس از هجرت دنبال میکند و به انتخابات ۱۴۰۵ میرساند؛ انتخاباتی که در آن سه مرحله رأیگیری و سخنان نامزدها امکان میدهد خودِ مفهوم رقابت و مسئولیت موضوع بررسی قرار گیرد.
اما درست در همین نقطه، کتاب دیگری آغاز میشود؛ کتابی بسیار کوتاهتر، اما با مأموریتی متفاوت:
«از مسئولیت تا رهایی از کرسی»
این بار سؤال این نیست که چه اتفاقی افتاد؟
سؤال این است که:
این سازوکار چگونه کار میکند؟
اگر یک سازمان میخواهد دههها ادامه پیدا کند، چگونه باید تجربه را از فرد جدا کند و به ساختار منتقل سازد؟ اگر کادرسازی موفق باشد، آیا محصول آن فقط یک مسئول قوی است یا انسانی که بتواند مسئولان دیگری نیز بسازد؟ و اگر مسئولیت به فرد قدرت و موقعیت میدهد، چگونه میتوان همان فرد را برای روزی آماده کرد که باید آن موقعیت را به دیگری بسپارد؟
در انتخابات ۱۴۰۵ این پرسش صورت ملموستری پیدا میکند. بدری پورطباخ و نرگس عضدانلو در حالی که خود در معرض انتخاب بودند، درباره مهناز میمنت سخن گفتند؛ مهناز میمنت نیز نرگس عضدانلو را انتخاب نخست خود معرفی کرد. این رفتار بهخودیخود درباره تمام ابعاد یک ساختار سیاسی حکم صادر نمیکند، اما یک سؤال جدی برای تحلیل ایجاد میکند:
اگر نامزد برای اثبات رقیب خود استدلال کند، مفهوم رقابت چه تغییری میکند؟
«از مسئولیت تا رهایی از کرسی» همین سؤال را تا پایان دنبال میکند و سرانجام به شاید دشوارترین مرحله کادرسازی میرسد:
آموزش نشستن بر کرسی کافی نیست؛ آیا میتوان برخاستن از آن را نیز آموخت؟
برای کسی که ابتدا میخواهد تاریخ و جزئیات را بشناسد، مجموعه سهجلدی نقطه آغاز است. برای کسی که میخواهد پس از آن از جزئیات فاصله بگیرد و مکانیزم را یکجا ببیند، تحلیل «از مسئولیت تا رهایی از کرسی» مکمل آن مطالعه است.
آثار شهرام بهزادی را میتوانید در سایت زیر دنبال کنید:
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر