مقاله لوموند 14/4/2015
«در شرايطي که موارد اختلاف بين ايالات متحده و عربستان سعودي بلاوقفه رو به فزوني دارد، فرانسه مصممانه مهره ها و آتو هاي خود را پيش برده، تلاش مي کند خلاء – نسبي – باقي مانده از سوي قدرت بزرگ متحد رياض که از يک دهه ماجراجويي هاي جنگي در خاورميانه فرسوده شده، را پر کند.
لوران فابيوس براي سومين بار از زمان برعهده گرفتن رياست ديپلماسي فرانسه، روز يکشنبه 12 آوريل به رياض سفر کرد. اين ديدار – که طي آن آقاي فابيوس با شخص ملک سلمان، پادشاه جديد، نيز ديدار کرد که نشانه اهميتي است که رياض براي مهمان فرانسوي خود قائل است –، به مراتب بيش از سفرهاي قبلي بر بستري از شرايط حساس منطقه اي انجام مي گيرد.
رياض به تازگي وارد جنگي پر مخاطره در يمن شده و نارضايي خود از توافق نامه چارچوبي امضا شده در لوزان در روز 2 آوريل در ارتباط با برنامه اتمي ايران، را پنهان نمي کند. در هر دو مورد، پادشاهي سعودي به دليل جاه طلبي هاي سلطه طلبانه ايران در خاورميانه، احساس در محاصره افتادن و خطر و تهديد مي کند.
«مشروع» بودن عمليات نظامي در يمن
لوران فابيوس که حامل پيامي از سوي پرزيدنت هولاند براي ملک سلمان بود، در هر دو مورد تلاش کرد به ميزبانان سعودي خود اطمينان خاطر بدهد. در موضوع مداخله نظامي سعودي در يمن، وزير خارجه فرانسه اعلام کرد : «اين قابل قبول نيست که دولتي قانوني و مشروع سرنگون شود» و افزود که يافتن راه حل از راه مذاکره را به جنگ ترجيح مي دهد. از نظر مسئولان فرانسوي، عمليات نظامي سعودي در يمن «مشروع» است : آنها آن را به عنوان «علامتي» تلقي مي کنند که به ايران فرستاده شده تا «تمام طرفها را پيرامون ميز مذاکره گرد آورد». اما بخصوص در مورد مسأله اتمي ايران بود که پاريس بيشترين اطمينانها را به شريک سعودي خود داد. پاريس که در کادر گروه «1+5» از طرفهاي اصلي اين مذاکرات طولاني و دشوار بوده، هيچگاه ترديدهاي خود در قبال وعده هاي تهران را پنهان نکرده است. لوران فابيوس، که مذاکرات پيچيده مربوط به منازعه پايان ناپذير شرکت فرانسوي «اوروديف» با ايران را سرپرستي و با موج حملات تروريستي 86-1985 پاريس، هنگامي که نخست وزير بود، روبرو شد، دلايل متقني براي اين گونه ترديدها دارد.
محور تحليل او که شمار زيادي از مسئولان بلند پايه ديپلماتيک و نظامي فرانسوي در آن سهيم هستند، اينست که ايران در خاورميانه يک عامل ثبات نيست. از نظر رئيس ديپلماسي فرانسه و همچنين فرانسوا هولاند، ايران بلاوقفه اشتهايي سيري ناپذير از خود نشان داده است : لبنان مدتي است که عملا به کنترل حزب الله شيعه در آمده است؛ سوريه بشاراسد بيش از هر وقت ديگر به کمک نظامي ايران متکي است؛ عراق تحت سيطره شبه نظاميان شيعه قرار دارد، دستورات خود را از تهران دريافت مي کنند؛ و اما در مورد يمن، اين کشور هم مرز عربستان سعودي، نزديک بود اخيرا به طور کامل به دست شورشيان حوثي مورد حمايت ايران بيافتد.
و اما نظر غالب در اليزه، وزارت خارجه ووزارت دفاع فرانسه اينست که ايران به دليل هويت «پارسي» و نيز شيعه مذهب بودن، به طور مضاعف در منطقه يک نيروي اقليت محسوب مي شود و توان حل و فصل مسائل جهان عرب درگير منازعات مختلف و متعلق به شاخه اکثريت اسلام، تسنن، را ندارد.
لذا به نظر مسئولان در پاريس، جهت مقابله با تهديد داعش بايد با کشورهاي عربي همکاري کرد که يک تسنن اعتدالي ـ يا دست کم رسمي ـ را نمايندگي مي کنند، نظير عربستان سعودي، و متحد اصلي آن، مصر، يعني دو کشوري که به ترتيب ثروتمند ترين و پر جمعيت ترين کشورهاي جهان عرب هستند، ولو فعلا با مسکوت گذاردن انتقادات مربوط به حقوق بشر و سرکوب اخوان المسلمين در مصر.
فرانسوا هولاند با بستن دفتر دوران سارکوزي که طي آن، قطر – رقيب عربستان و پشتيبان اخوان المسلمين – به رابط اصلي فرانسه در جهان عرب مبدل شده بود، تصميم گرفته با انتخاب عربستان سعودي، رهبر واقعي کمپ عرب سني، به عنوان شريک ممتاز فرانسه، ديپلماسي ترجيحي منطقي تري را در پيش گيرد. آقاي هولاند به اين ترتيب از خط ديپلماتيک سال هاي رياست جمهوري ژاک شيراک تبعيت مي کند.
در مقابل و بر عکس، باراک اوباما بخش بزرگي از اعتبار آمريکا نزد متحدان سعودي و مصري خود را بر باد داده است. ابتدا با حساب باز کردن روي اخوان المسلمين در مدت کوتاه حکومتشان در مصر از ژوئن 2012 تا ژوئيه 2013، و پس از آن، با خودداري از عمل به تهديد خود مبني بر تنبيه رژيم سوريه پس از آنکه دمشق با بمباران مردم خود با سلاح شيميايي در اوت 2013، از «خط قرمز» تعيين شده از سوي شخص اوباما، عبور کرد. و سر انجام تلاش بلاوقفه و دادن هر گونه امتياز براي رسيدن به توافقي با تهران بر سر برنامه اتمي آن.
رياض قدردان قاطعيت فرانسه
در تک تک اين موارد، فرانسه از مواضع خود تکان نخورده، همواره در مورد خطر تکثير سلاح هاي هسته اي در يک منطقه شبيه به انبار باروت هشدار داده است. چنين است که فرانسه نيز مانند عربستان سعودي، بر اين باور است که توافق نهايي بر سر برنامه اتمي ايران، بايد به برداشته شدن تدريجي و قابل برگشت تحريم ها منتهي شود و نه آن گونه که تهران درخواست مي کند، لغو يک جا و کامل آنها.
رياض تا حد زيادي قدردان قاطعيت فرانسه و بر اين باور است که واشينگتن در اين پرونده با بازي مستمر روي نوعي «ابهام سازنده»، به واقع به متحدان خود پشت و خيانت کرده است. پاريس به پشتوانه موقعيت بازيافته خود به عنوان متحد ممتاز اعراب، قصد دارد روي اين انتخاب سرمايه گذاري کرده، ابتکار ديپلماتيک بعدي خود در پرونده منازعه اسرائيل و فلسطين و البته قراردادهاي بزرگ – از نوع تسليحاتي – و منافع شرکت هاي فرانسوي را پيش برد. پس از فروش 24 فروند جنگنده رافال به مصر در ماه فوريه و آغاز تحويل نخستين محموله هاي سلاح هاي فرانسوي به ارتش لبنان – که هزينه آن به مبلغ 3 ميليارد دلار را عربستان سعودي تأمين کرده – پاريس اميدوار است بتواند تعداد ديگري رافال به امارات متحده عربي، متحد بزرگ ديگر منطقه اي عربستان سعودي، بفروشد.»
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر