معادله آینده ایران مردم، مقاومت سازمانیافته و مشروعیت جهانی
آینده ایران در نقطه تلاقی سه نیرو
تحولات آینده ایران را نمیتوان تنها در چارچوب رقابتهای ژئوپلیتیک یا درگیریهای نظامی تحلیل کرد. تجربه تاریخی نشان داده است که تغییرات سیاسی پایدار معمولاً در نقطهای شکل میگیرد که چند عامل بهطور همزمان به یکدیگر برسند.
در مورد ایران نیز آینده کشور احتمالاً در نقطه تلاقی سه عامل مهم شکل خواهد گرفت.
۱. فشار سیاسی و دیپلماتیک بینالمللی
فشار خارجی در اینجا به معنای مداخله نظامی یا جنگ نیست. منظور مجموعهای از اقدامات سیاسی و دیپلماتیک است که میتواند بر رفتار حکومتها تأثیر بگذارد. این اقدامات میتواند شامل موارد زیر باشد:
-
حمایت از حقوق بشر در ایران
-
محکوم کردن سرکوب اعتراضات
لیست گذاری سپاه پاسداران در لیست تروریستی
-
فشار سیاسی برای پایان دادن به نقض حقوق شهروندان
-
بهرسمیت شناختن حق مردم ایران برای دفاع از خود در برابر سرکوب
برسمیت شناختن دولت موقت
در چنین چارچوبی، جامعه بینالمللی میتواند نقش مهمی در حمایت از مطالبات دموکراتیک مردم ایفا کند.
۲. تحولات داخلی و نقش جامعه
عامل دوم در تعیین آینده ایران، تحولات در داخل جامعه است. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بخشهایی از جامعه ایران خواهان تغییرات سیاسی و اجتماعی هستند و در مقاطع مختلف اعتراضات و حرکتهای اجتماعی شکل گرفته است.
در چنین شرایطی، نقش مردم و شبکههای اجتماعی و مدنی میتواند به یکی از عوامل مهم در شکلگیری مسیر تحولات تبدیل شود.
۳. وجود یک آلترناتیو سیاسی برای دوران گذار
در بسیاری از کشورها، زمانی که تغییرات سیاسی رخ داده است، وجود یک طرح مشخص برای دوران گذار اهمیت زیادی داشته است. در مورد ایران نیز برخی نیروهای سیاسی مخالف حکومت تلاش کردهاند طرحهایی برای دوره انتقالی ارائه دهند.
در این میان، شورای ملی مقاومت ایران برنامهای برای تشکیل یک دولت موقت انتقالی ارائه کرده است. بر اساس این طرح، پس از تغییر ساختار قدرت، یک دولت موقت وظیفه اداره کشور تا زمان برگزاری انتخابات آزاد را بر عهده خواهد داشت.
این طرح در قالب برنامه ده مادهای مریم رجوی ارائه شده است که بر اصولی مانند:
-
حاکمیت مردم
-
انتخابات آزاد
-
جدایی دین از دولت
-
برابری زنان و مردان
-
لغو مجازات اعدام
-
و احترام به حقوق بشر
تأکید میکند.
جمعبندی
آینده ایران را نمیتوان تنها با تحلیل جنگ یا رقابت قدرتهای منطقهای توضیح داد. مسیر تحولات کشور احتمالاً در نقطهای شکل خواهد گرفت که سه عامل به یکدیگر برسند:
-
فشار سیاسی و دیپلماتیک بینالمللی
-
تحولات اجتماعی و مطالبات مردم
-
و وجود یک آلترناتیو سیاسی برای دوران گذار
در چنین شرایطی، جامعه ایران میتواند نقش اصلی را در تعیین مسیر آینده کشور ایفا کند.
شهرام بهزادی
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر