چرا پس از ۴۷ سال هنوز این پرونده بسته نشده است؟موضوع میپردازد به جلسه ۵۵ ومسیر که رژیم ریل کشتار وسرکوب را رفته
که جلد اول یک پژوهش تاریخی تازه منتشر شد نویسنده شهرام بهزادی
اگر همهچیز در دهه ۶۰ پایان یافته بود، چرا امروز هنوز دادگاهی با ۱۰۴ متهم تشکیل میشود؟
اگر حکم سیاسی درباره مجاهدین سالها پیش صادر شده بود، چرا امروز برای پیوند دادن گذشته و حال، مفاهیمی مانند «استمرار» و «وحدت پروژه مجرمانه» وارد بحث قضایی شدهاند؟
و اساساً این تقابل از کجا آغاز شد؟
کتاب تازه منتشرشده شهرام بهزادی برای پاسخ به پرسش امروز، خواننده را نزدیک به نیم قرن به عقب میبرد.
عنوان مجموعه خود گویای دو سر این مسیر است:
از «بدتر از کفار» خمینی تا «وحدت پروژه مجرمانه»
و جلد نخست آن:
از حذف سیاسی تا قتلعام
این کتاب از خواننده نمیخواهد تاریخ را از سال ۱۳۶۷ شروع کند.
پیش از قتلعام، زندان بود.
پیش از زندان، ۳۰ خرداد بود.
پیش از ۳۰ خرداد، یک فاز سیاسی وجود داشت.
و پیش از آنکه زبان «محارب» و «سر موضع» وارد سرنوشت زندانیان شود، زبان دیگری در میدان سیاست شکل گرفته بود: «منافقین» و «بدتر از کفار».
در همین نقطه نخستین پرسش کتاب شکل میگیرد:
چگونه یک رقیب سیاسی به موضوع حذف تبدیل شد؟
کتاب به انتخابات نخستین ریاستجمهوری بازمیگردد؛ به مخالفت مجاهدین با قانون اساسی مبتنی بر ولایت فقیه؛ به کناررفتن مسعود رجوی از رقابت ریاستجمهوری؛ به دانشگاهها و انقلاب فرهنگی؛ به میتینگها، نشریات، درگیریهای خیابانی و سپس بحران بنیصدر و روزهای منتهی به ۳۰ خرداد ۱۳۶۰.
اما پرسش بعدی سنگینتر است:
پس از ۳۰ خرداد چه اتفاقی افتاد؟
مرکز ثقل تقابل تغییر کرد.
خیابان جای خود را بیش از پیش به بازداشتگاه و زندان داد. دادگاههای کوتاه، احکام سنگین و اعدامهای گسترده به بخش مهمی از تاریخ آن سالها تبدیل شدند.
کتاب در اینجا به آمار اکتفا نمیکند.
پشت اعداد به سراغ انسانها میرود.
یکی از نمونههایی که در کتاب بررسی میشود، زندانیای است که در ۱۷سالگی در سال ۱۳۶۰ بازداشت شد و سالها بعد، با وجود داشتن حکم زندان، در سال ۱۳۶۷ بار دیگر در معرض خطر اعدام قرار گرفت. همین نمونه، پرسش اصلی بخش دیگری از کتاب را پیش میکشد:
چگونه زندانیای که قبلاً محاکمه شده و حکم گرفته بود، میتوانست دوباره در برابر تصمیمی قرار گیرد که این بار مسئله مرگ و زندگی بود؟
از اینجا راه به تابستان ۱۳۶۷ میرسد.
فرمان، «سر موضع»، هیأتها، اوین، گوهردشت، شهرستانها، خانوادههایی که در انتظار خبر بودند و زندانیانی که بسیاری از آنان پیش از آن سالها را پشت دیوار زندان گذرانده بودند.
و اینجاست که معنای عنوان جلد اول روشن میشود:
«از حذف سیاسی تا قتلعام»
این کتاب قرار نیست تاریخ را در چند شعار خلاصه کند.
خواننده قدمبهقدم مسیر را طی میکند؛ اسناد، گزارشهای حقوقبشری، احکام، روایتها و اختلاف منابع را میبیند و همراه کتاب به سال ۱۳۶۷ میرسد.
اما ۱۳۶۷ پایان مجموعه نیست.
در جلد دوم پرسش تغییر خواهد کرد:
اگر این همه برای پایاندادن به یک تقابل کافی بود، چرا چهار دهه بعد هنوز دادگاه ۱۰۴ مجاهد در حال رسیدگی است؟
جلد اول اکنون منتشر شده است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر