منتشر شد؛ «نام‌ها در فهرست شهیدان مجاهد سخن می‌گویند» جلد اول ـ گلستان؛ کتابی که آمار را دوباره به انسان بازمی‌گرداند
منتشر شد؛ «نام‌ها در فهرست شهیدان مجاهد سخن می‌گویند»
نام‌ها در فهرست شهیدان مجاهد سخن می‌گویند فرهنگ‌نامه شهیدان خطه شمال ایران جلد اول ـ استان گلستان نویسنده شهرام بهزادی
شهر به شهر، نام به نام، از زندگی تا شهادت پیش‌درآمد وقتی عدد دوباره انسان می‌شود گاهی تاریخ در عددها
کتاب تازه‌ای از شهرام بهزادی با عنوان:
این کتاب از یک پرسش ساده اما اساسی آغاز می‌شود: وقتی از اعدام‌ها، تیرباران‌ها، زندان‌ها و کشتارهای دهه شصت سخن می‌گوییم، پشت عددهایی که بارها تکرار شده‌اند چه کسانی ایستاده‌اند؟
هر عدد، پیش از آن‌که بخشی از یک آمار باشد، یک نام بوده است؛ انسانی با سن، خانواده، شهر، شغل، تحصیل، آرزو و سرگذشت خود.
جلد نخست این فرهنگ‌نامه به استان گلستان اختصاص دارد؛ از گرگان و بندرگز تا کردکوی، گنبدکاووس، علی‌آباد کتول، رامیان، بندرترکمن و نقاط پیرامونی.
نویسنده به‌جای آن‌که نام‌ها را در میان جدول‌ها و اعداد گم کند، مسیر را برعکس پیموده است: از نام به شهر، از شهر به زمان و سرانجام از مجموعه نام‌ها به تصویری تاریخی از یک دوره.
اصل راهنمای کتاب در یک جمله خلاصه شده است:
«آمار از جمع نام‌ها ساخته می‌شود؛ نام‌ها از آمار ساخته نمی‌شوند.»
همین نگاه است که «فرهنگ‌نامه شهیدان خطه شمال ایران» را از یک فهرست ساده اسامی جدا می‌کند.
در صفحات کتاب، گاهی اطلاعات یک فرد گسترده است و می‌توان بخش‌هایی از زندگی و مسیر او را دنبال کرد؛ گاهی آنچه باقی مانده تنها چند داده کوتاه است: نام، سن، شهر، تاریخ یا محل شهادت. کتاب تلاش نمی‌کند جای خالی را با داستان‌پردازی پر کند. آنچه ثبت شده، در جای خود قرار می‌گیرد تا حتی کوتاه‌ترین مدخل نیز بخشی از حافظه تاریخی این جغرافیا باقی بماند.
چرا گلستان؟
زیرا تاریخ سرکوب سیاسی در شمال ایران فقط تاریخ چند زندان بزرگ یا چند روز شناخته‌شده نیست.
وقتی نام‌ها شهر به شهر کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، نقشه دیگری از شمال آشکار می‌شود؛ نقشه‌ای که در آن گرگان به بندرگز، بندرگز به کردکوی و گنبد، و شهرها و روستاهای کوچک‌تر به یکدیگر متصل می‌شوند.
در این نقشه، سال ۱۳۶۰ جای ویژه‌ای دارد؛ اما روایت در همان سال متوقف نمی‌شود. خط زمانی کتاب به سال‌های بعد و تا قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ و موارد ثبت‌شده پس از آن امتداد پیدا می‌کند.
کتاب همچنین میان زادگاه، محل فعالیت، محل زندان و محل شهادت تفاوت می‌گذارد. به همین دلیل، یک نام ممکن است پلی میان چند شهر باشد و نشان دهد که جغرافیای زندگی و سرکوب الزاماً در مرز یک شهرستان متوقف نمی‌شده است.
«نام‌ها در فهرست شهیدان مجاهد سخن می‌گویند» تلاشی است برای بازگرداندن همین انسان‌ها به متن تاریخ.
جلد گلستان آغاز این مسیر است.
پس از گلستان، فرهنگ‌نامه وارد مازندران می‌شود؛ اما مجموعه از پیش خود را به تعداد معینی جلد محدود نکرده است. هر استان و هر جغرافیا به اندازه نام‌ها، اسناد و روایت‌هایی که در خود دارد، جای خواهد گرفت.
اکنون منتشر شده است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر