۱۴۰۴ بهمن ۳, جمعه

یک تحول منطقه ای بزرگ ودرس آموز - پایان روژاوا؛ چگونه آمریکا کردهای سوریه را رها کرد؟ مصطفی نیکار

 یک تحول منطقه ای بزرگ ودرس آموز - پایان روژاوا؛ چگونه آمریکا کردهای سوریه را رها کرد؟ مصطفی نیکار


«نقش نظامی قسد عملاً به پایان رسیده است.»

در کمتر از ده روز، نقشه کنترل سرزمینی سوریه دگرگون شد.
مناطقی که سال‌ها به عنوان «روژاوا» و خودمختاری کردها شناخته می‌شد، یکی پس از دیگری به کنترل دمشق بازگشت. دیرالزور، رقه، حسکه، شرق حلب… و در نهایت محاصره کوبانی.

اما آنچه رخ داد، یک شکست نظامی ساده نبود.

این یک تغییر جهت ژئوپولیتیک بود.

برای نخستین بار از آغاز جنگ سوریه، ایالات متحده رسماً اعلام کرد:

«نقش نظامی قسد عملاً به پایان رسیده است.»

این جمله تام باراک، نماینده ویژه آمریکا، حکم پایان یک دوران را داشت. دورانی که کردها شریک زمینی واشنگتن در جنگ با داعش بودند و بیش از یازده هزار کشته دادند.

چرا سقوط این‌قدر سریع بود؟

زیرا دمشق حمله نکرد؛
بلکه ستون‌های سیاسی قسد فرو ریخت:

  • قبایل عرب دیرالزور و رقه از قسد جدا شدند

  • ترکیه فشار امنیتی بی‌سابقه وارد کرد

  • آمریکا رسماً از «یکپارچگی سوریه» حمایت کرد

  • و مهم‌تر از همه: میادین نفتی عمر و کونکو ظرف چند ساعت از دست رفت

با سقوط این میادین، رگ مالی قسد قطع شد.

توافق ۱۴ بندی؛ ادغام یا تسلیم؟

توافقی که در ۱۸ ژانویه امضا شد، پایان خودمختاری بود.

قسد پذیرفت:

  • ادغام فردی نیروها در ارتش سوریه (نه به‌صورت یگان مستقل)

  • واگذاری کامل منابع نفت و گاز

  • تحویل گذرگاه‌ها و مرزها

  • عقب‌نشینی به مناطق کردنشین

  • حذف رهبران PKK غیرسوری

این همان بندی بود که دمشق ماه‌ها بر آن اصرار داشت:
«هیچ ارتشی درون ارتش وجود نخواهد داشت.»

ول کردن ورها کردن استراتژیک واشنگتن

سال‌ها کردها تصور می‌کردند آمریکا پشت آن‌ها خواهد ماند.
اما در ژانویه ۲۰۲۶ واشنگتن موضع خود را روشن کرد:

دمشق اکنون شریک ترجیحی ماست.

این چرخش، برای کردها ضربه‌ای روحی و سیاسی بود که از هر حمله نظامی سنگین‌تر بود.

آیا همه چیز برای کردها تمام شد؟

خودمختاری، بله.
اما حقوق فرهنگی و سیاسی بی‌سابقه‌ای به رسمیت شناخته شد:

  • زبان کردی رسمی شد

  • نوروز تعطیل ملی شد

  • تابعیت هزاران کرد بی‌تابعیت بازگردانده شد

  • نمایندگی سیاسی در دولت مرکزی پیش‌بینی شد

اما این حقوق، بدون پشتوانه قانون اساسی، شکننده‌اند.

پیام دمشق به سایر اقلیت‌ها

این عملیات فقط علیه قسد نبود.
پیامی بود به دروزها، علویان و هر گروهی که به فکر خودمختاری باشد:

دمشق تمرکزگرایی را با زور اجرا خواهد کرد.

سه سناریوی آینده

  1. ادغام واقعی و غیرمتمرکزسازی (کم‌احتمال)

  2. تمرکزگرایی سرکوبگر و بازگشت بی‌ثباتی (محتمل)

  3. وضعیت نیمه‌ثابت در حسکه و قامشلی (میانی)


نتیجه‌گیری

روژاوا با گلوله سقوط نکرد.
با توافقات پشت‌پرده، چرخش آمریکا، فشار ترکیه و جدایی قبایل عرب فروپاشید.

این رویداد، یکی از مهم‌ترین تحولات ژئوپولیتیک سوریه پس از سقوط اسد است.

و برای کردها، درسی تاریخی:

در سیاست بین‌الملل، شراکت‌ها ابدی نیستند. مصطفی نیکار

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر